ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 282




                                               

Kaldrma (gradevina)

Kaldrma je vrsta kolnika koja se nalazi u središtu Rima. Izradena je od pločica crne porifirije, a slažu se jedna uz drugu. Izumio ju je papa Siksto V. za popločenje svih glavnih ulica u Rimu, jer je bila bolja od tadašnjih pločica. Zbog svoje sp ...

                                               

Kamen

Kamen nastaje drobljenjem, kalanjem i rezanjem stijena. Do njegovoga nastanka može doći djelovanjem erozije, prirodnime putem uslijed utjecaja kiše, vjetra, mraza, plime, oseke, zemljotresa, poplava i/ili drugih meteoroloških pojava. Danas se kam ...

                                               

Katran

Katran je gust, tekući ili polučvrsti, crni do smedi proizvod suhe destilacije prirodnih goriva i nekih drugih organskih tvari. Katran je po kemijskom sastavu smjesa ugljikovodika i njihovih derivata. Količina i kvaliteta katrana ovise ponajprije ...

                                               

Keramička vuna

Keramička vuna uz staklenu i kamenu vunu pripada skupini mineralnih vuna. Mineralne vune su vlaknasti materijali koji se dobivaju postupcima vučenja i rotacijskog oblikovanja iz rastaljenih minerala. Sve mineralne vune se odlikuju dobrim toplinsk ...

                                               

Koeficijent prolaska topline

Koeficijent prolaska topline je količina topline koju gradevni element gubi u 1 sekundi po m 2 površine, kod razlike temperature od 1 K, izraženo u W/m 2 K. Koeficijent U je bitna karakteristika vanjskog elementa konstrukcije i igra veliku ulogu ...

                                               

Kuća od slame

Kuća od slame je danas sve popularniji način gradnje kuća, a vjerojatno je razlog u ekonomskoj računici. Slama je poljoprivredni višak i može se nabaviti po relativno niskoj cijeni, a dobivena je vrijedna kombinacija izolacijskih i statičkih svoj ...

                                               

Mort

Mort je vezni materijal koji se stvara miješanjem osnovnog veziva, vode i agregata/pijeska. Osnovna razlika izmedu maltera i betona, osim u vezivima je u agregatu koji se rabi. Mort može sadržavati i odredene dodatke

                                               

Mineralna vuna

Mineralna vuna je dobar toplinski izolator s koeficijentom toplinske vodljivosti k izmedu 0.035 i 0.045 W/mK, što je uvrštava medu najbolje toplinske izolatore. To je izolacijski materijal mineralnog porijekla za toplinsku, zvučnu i protupožarnu ...

                                               

Močilo

Močilo, lužilo ili bajc, u površinskoj obradi drva, je otopina ili suspenzija anilinskih, zemljanih ili sličnih boja u vodi, špiritu, terpentinskom ulju ili voštanim emulzijama, koja drvu daje odredenu boju i pojačava izraženost teksture.

                                               

Opeka

Opeka ili cigla zidni je gradevinski materijal koji se dobiva oblikovanjem, sušenjem i pečenjem plastične smjese glinenog materijala, pijeska i vode. Opeka je najmasovniji proizvod keramičke industrije. Vrste opeka su: puna opeka, šuplja opeka, z ...

                                               

Parket

Parket ↓ 1 predstavlja gazni sloj podne obloge izraden od drvnih elemenata - parketnih dasaka koje se lijepe ili zabijaju na nosivu podnu konstrukciju. Kao gradevinski materijal koristi se u stanogradnji za isticanje estetskih svojstava drveta. Š ...

                                               

Pijesak

Pijesak je prirodni granularni materijal sačinjen od fino razdijeljenih čestica stijena i minerala. Ako se odnosi na termin u geologiji, to je materijal čiji je dijametar od 0.0625 mm do 0.004 mm. Pijesak je najvećim dijelom sačinjen od silicijev ...

                                               

Pucolan

Pucolani su vulkanski pepeli koji nastaju erupcijom vulkana a imaju vezivna svojstva. Ime dolazi od mjesta Pozzuoli kod Napulja gdje se pucolan koristio kao vezivo u staroj vijeku. Pucolan nastaje prilikom erupcije vulkana kada nastaju velike kol ...

                                               

Pust

Pust, ponegdje i filc, je netkana plošna tekstilija od vune ili finih dlaka zeca, angorskoga kunića ili deve, kojoj se cjelovitost postiže zamršivanjem vlakana. Od vlakana se najprije oblikuje koprena ; snažnom mehaničkom obradom na povišenoj tem ...

                                               

Sandalovina

Sandalovina je naziv za mirisno drvo, koje se dobiva od stabala iz roda Santalum. Drvo je teško i žuto, za razliku od mnogih drugih aromatskih drva, njegov miris traje desetljećima. Stabla sandala rastu sporo te su šume sandala mnogo puta pustoše ...

                                               

Staklena vuna

Staklena vuna je, kao i kamena vuna, vrsta mineralne vune. Koristi se kao izolacijski materijal napravljen od staklenih vlakana koja pomoću veziva tvore teksturu koja sliči na vunu. Izmedu staklenih vlakana je zarobljeno mnogo sitnih zračnih džep ...

                                               

Staklocement

Staklocement je mješavina betona i staklenih vlakana u količini 3-10 %. Takav materijal ima pozitivna svojstva ferocementa i posebnu prednost jer je daleko lakši i to točno za onoliko koliko u ferocementu ima željeza. Manja plovila je moguće napr ...

                                               

Šamot

Šamot je proizvod s velikim udjelom silicijeva i aluminijeva oksida, postojan na visokim temperaturama. Šamotno se brašno dobiva paljenjem i finim mljevenjem kaolina ili vatrootporne gline, a šamotna opeka paljenjem masne gline kojoj je dodana ve ...

                                               

Šindra

Šindra je krovni pokrivač od cijepane jelove ili hrastove daske kojima se pokrivaju kuće, ili bočne strane kuće s jedne strane po dužini ižlijebljene, s druge istanjene. Postavljaju se jedna preko druge sa preklopom. Za šindru se najčešće koristi ...

                                               

Šljunak

Šljunak je prirodni granularni materijal sačinjen od razdijeljenih čestica stijena i minerala odredene veličine. U geologiji, šljunak je bilo koja rastresita stijena sa zaobljenim zrnima koja su veća od 2 i manja od 75 milimetara. Šljunak je najk ...

                                               

Tapete

Tapete su presvlake za obljepljivanje različitih površina, najčešće unutarnjih zidova i namještaja. Jednostavnije i jeftinije tapete izraduju se od mehanički izdržljivoga, često i vodootpornoga papira, koji se oplemenjuje prevlačenjem punilima i ...

                                               

Toplinska izolacija

Toplinska izolacija ili termoizolacija je svojstvo opiranja prolasku topline kroz tvari ili prostor. Recipročno svojstvo je toplinska vodljivost. Toplinska izolacija se postiže korištenjem materijala koji imaju nisku provodljivost topline kondukc ...

                                               

Toplinska izolacija zgrada

Toplinska izolacija zgrada smanjuje toplinske gubitke zimi, pregrijavanje prostora ljeti, te štiti nosivu konstrukciju od vanjskih uvjeta i jakih temperaturnih naprezanja. Toplinski izolirana zgrada je ugodnija, produžuje joj se životni vijek i d ...

                                               

Toplinski otpor

Toplinski otpor izražava otpor materijala prolasku topline. Mjerna jedinica je m 2 K/W. To je suprotna vrijednost koeficijentu prolaska topline. Kod proračuna fizike zgrade, za svaki sloj konstrukcije zbraja se njegova otpornost prolasku topline, ...

                                               

Vatrostalna glina

Vatrostalna glina je vrsta gline koja se ne deformira sve do 1580 °C, a koristi se za izradu vatrostalnih opeka. Procjena vatrostalnosti zasniva se na zagrijavanju uzorka oblika trostrane piramide, sve dok se zagrijavanjem piramida savije tako da ...

                                               

Vatrostalna opeka

Vatrostalna opeka proizvodi se od manjeg dijela vatrostalne gline i većeg dijela mljevenog praha već prije pečene vatrostalne opeke. Vatrostalna opeka može izdržati temperaturu od 1580 °C, pa se upotrebljava uglavnom za obloge ložišta i donjih di ...

                                               

Vodeno staklo

Vodeno staklo je naziv za amorfne, staklaste, u vodi topljive silikate alkalijskih metala, opće jednadžbe M 2 I O x. Važno je natrijevo i kalijevo vodeno staklo, koje sadrži smjesu natrijevih, odnosno kalijevih silikata. Dobivaju se taljenjem smj ...

                                               

Zgura

Zgura dobiva se pri proizvodnji željeza u visokim pećima kao ostatak. Naglim hladenjem tekuće zgure koja pliva na rastaljenom željezu ona se granulira u zrna klinkerskog oblika. Postoje dva oblika zgure; bazična i kisela. Bazična zgura sadrži naj ...

                                               

Zvučna izolacija

Zvučna izolacija je svojstvo gradevinske konstrukcije da u što većoj mjeri spriječi prenošenje zvučne energije iz jednog prostora u drugi. Zvučna izolacija se dijeli na: zvučnu izolaciju od udarne buke prenosi se konstrukcijom ili krutim medijem ...

                                               

Žbuka

Žbuka gradevni je materijal, smjesa vode, gašenog vapna i pijeska ili drugog agregata i vezivnog sredstva kojom se prekrivaju zidovi i stropovi kako bi se nakon njezina očvrsnuća postigla ravna površina. Neke se vrste žbuka udomaćeno nazivaju nji ...

                                               

Pneumatik

Pneumatik je zrakom napuhani elastični dio kotača cestovnoga vozila. Pneumatik treba vozilu osigurati dobro prianjanje i prijenos uzdužnih i bočnih sila na površinu ceste, što manji otpor kotrljanja, dobro prigušivanje vibracija i što manju buku, ...

                                               

Elementarne tvari

Elementarna tvar je jedan od oblika postojanja nekog kemijskog elementa u prirodi. Do danas je poznato 118 vrsta atoma kemijskih elemenata ali je poznato preko 600 njihovih elementarnih tvari. Kemijski element ugljik ima više oblika elementarne t ...

                                               

Freon

Freon je zbirno ime za više vrsta plinova koji su se upotrebljavali ili se upotrebljavaju u rashladnim strojevima. Iako pogrešno, to ime se počelo upotrebljavati za skoro sve vrste rashladnih medija, bez obzira na kemijski sastav, pa se tako došl ...

                                               

Konzervacija plastike

Konzervacija plastike jedna je od specijalnosti unutar konzervacije restauracije predmeta kulturne baštine.Posvećena je kako preventivnoj konzervaciji tako i interventivnoj konzervaciji predmeta od plastike.Od izrazitog značaja za proces konzerva ...

                                               

Perkloretilen

Perkloretilen se kao otapalo pojavio 30-tih godina prošlog stoljeća i danas je najzastupljeniji u procesu kemijskog čišćenja, praonice i sabirnice rublja te u preradi kože. Kemijske čistionice rabe perkloretilen koji najbolje čisti osjetljive tka ...

                                               

Rashladna sredstva

Rashladna sredstva su sredstva koja se nalaze u rashladnim uredajima, prolaze toplinski ciklus, a služe kao prijenosnici topline. Nekada se upotrebljavao amonijak, koji je zatim zamijenjen sredstvima na bazi klora, fluora i ugljikovodika. Danas s ...

                                               

Tollensov reagens

DiaminsrebrovI kation je oksidirajući reagens, koji se reducira do metalnog srebra koji na glatkoj staklenoj površini stvara "srebrno zrcalo". Ova se osobina koristi kao test za aldehide koji se oksidiraju do karboksilnih kiselina. Kada se utvrdi ...

                                               

Keramika

Keramika dolazi od starogrčke riječi keramikos, a ona je označavala glinu za lončarske predmete. Podrijetlo pojma "keramike tehne" takoder se izvodi iz grčkog jezika, što znači pečenje gline. Povijesno, znači proizvodnju posuda, gradevnog materij ...

                                               

Dragocjeni metali

Dragocjeni metali su rijetki metalni kemijski elementi velike ekonomske vrijednosti. Manje su kemijski reaktivni od većine elemenata, imaju visok sjaj, mekši su i kovniji te imaju više talište od drugih metala. Kroz povijest su dragocjeni metali ...

                                               

Konzervacija restauracija predmeta od bakra i njegovih slitina

Konzervacija restauracija predmeta od bakra i njegovih slitina je aktivnost posvećena zaštiti i očuvanju predmeta od bakra i njegovih slitina - znači prije svega bronce i mjedi, i to kako povijesnih tako i arheoloških. Kod nas na ovim predmetima ...

                                               

Ljevaonica

Ljevaonica je tvornica koja proizvodi lijevane metalne proizvode. Metale se lijeva tako što ih se prvo otapa iz krutog stanja u tekuće. Tekući se metal ulijeva u kalupe. Kad se lijevani metal ohladi do skrućivanja, kalup se uklanja. Najčešće se t ...

                                               

Metalni vodik

Metalni vodik je jedan od pojavnih oblika vodika. Oblik je degenerirane tvari. U ovoj fazi vodik se ponaša kao električni vodič koji ima osobine supravodiča. Naziva ga se "svetim gralom" kemije visokih tlakova. Postojanje vodika u ovom obliku pre ...

                                               

Standardne slitine srebra

Standardne slitine srebra odnose se na slitine srebra koje se koriste u proizvodnji ili izradi srebrnih predmeta. Ovaj je popis organiziran od najviše do najniže finoće, odnosno čistoće srebra izražene u tisućinkama. Fino srebro ima finoću od 999 ...

                                               

Minerali

Mineral je produkt prirodnih procesa koji se odlikuje odredenim, no ne nužno i fiksnim kemijskim sastavom, stabilnošću u odredenim fizikalnim uvjetima te pravilnom unutrašnjom strukturom. Mineral je prirodni homogeni sastojak Zemljine kore. Krist ...

                                               

Aegirin

Aegirin ili akmit je inosilikatni član grupe klinopiroksena. Aegirin je natrijski krajnji član serije čvrstih otopina koju čini s augitom. Kemijska mu je formula NaFe, u kojoj se željezo javlja u trovalentnom obliku. U seriji aegirin-augit natrij ...

                                               

Ahat

Ahat je mineral i poludragi kamen različitih boja. Predstavlja nagomilavanje različitih oblika kvarca, uglavnom kalcedona, koji je mikrokristalizirana silikatna kiselina. Rabi se za izradu nakita. Ahat je dobio ime po riječi Ahat na Siciliji, gdj ...

                                               

Akantit

Akantit spada u sulfitne minerale i to je jedan od dvije polimorfne modifikacije. Druga je argentit, a prelazak iz jedne u drugu se odvija na temperaturi od 179 °C. Ime je dobio zbog oblika kristala od starogrčke riječi akanta ἄκων strijela.

                                               

Aktinolit

Aktinolit je mineral inosilikat kemijske formule Ca 2 5 Si 8 O 22 2 Aktinolit se nalazi izmedu tremolita bogat magnezijom i fero-aktinolit amfibola. Obično se javlja u metamorfnim stijenama. Neki oblici aktinolita rabe se kao drago kamenje primje ...

                                               

Akvamarin

Akvamarin je zelenkasto i modro obojeni oblik minerala berila. Kristalizira kao i beril u heksagonskom kristalnom sustavu kemijskog sastava Be 3 Al 2. Akvamarin dobiva svoju plavu boju dodavanjem dvovalentnih i trovalentnih iona željeza na različ ...

                                               

Almandin

Javlja se u obliku vrlo čistih, sjajnih crvenih kristala teseralni sustav, ali se ponekad mogu uočiti i ljubičasti boje. Kiseline ne djeluju na njega, ali se lako troši.